Inspektoraty nadzoru budowlanego utworzone zostały z dniem 1 stycznia 1999 r. w związku z reformą ustrojową państwa. Weszły wówczas w życie przepisy ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 ze zm.), które dokonały rozdziału kompetencji wynikających z norm prawa budowlanego.
Powstały dwa piony organów administracyjnych: organy administracji architektoniczno - budowlanej i organy nadzoru budowlanego.
W województwie wielkopolskim utworzony został Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego z siedzibą w Poznaniu, wchodzący w skład zespolonej administracji rządowej w województwie oraz 35 powiatowych inspektoratów nadzoru budowlanego wchodzących w skład powiatowej administracji zespolonej.
Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego. Organizację powiatowego inspektoratu nadzoru budowlanego określa regulamin ustalony przez powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.